Groen en Schoon

Inleiding.



Met deze (groei-)notitie vraagt Akkoord ’94 aandacht voor zwerfvuil, of meer algemeen, voor de verrommeling die zij helaas op diverse plaatsen en momenten in onze gemeente moet constateren. Hoe deze doorn in het oog van veel inwoners te verwijderen en vooral hoe deze te voorkomen. Daartoe worden aanbevelingen en ook concrete voorstellen gedaan, waarmee direct aan de slag gegaan kan worden. Niet praten maar rapen – dat moet leidend motto zijn.

Voor Akkoord ’94 is ‘groen’ een belangrijk onderwerp. In haar verkiezingsprogramma heeft zij bijvoorbeeld als speerpunten opgenomen:

 niet bouwen zonder groen;
 werken aan onderhoudsvriendelijk openbaar groen;
 bestaande groenvoorzieningen verdienen goed onderhoud;
 milieu niet alleen een zaak van de gemeente;
 bij nieuwe plannen gaan de belangen van mensen voor geldelijk gewin.

Gelukkig kunnen we constateren dat bij het gemeentebestuur de aandacht voor ‘groen en schoon’ al enige tijd wat meer in beeld lijkt te komen. Zo begint de ‘Maas en Waalse Schoonmaakdag’ al een traditie te worden en zijn diverse personen in het zonnetje gezet die op een lovenswaardige wijze gedurende lange tijd een stukje gemeente het schoonhouden.

Ook is – en nog wel net in de periode toen Akkoord ’94 met deze notitie bezig was – een strategie gepresenteerd om te komen tot een plan van aanpak voor een mooiere en schonere gemeente waarbij als startpunt de top-10 van ‘kleine ergernissen’ zal gelden welke samen met de burgers is opgesteld.

Om dit voorgenomen plan van aanpak en onze ideeën op elkaar te laten aansluiten, is besloten tot een groei-notitie: alleen een eerste aanzet wordt nu gepresenteerd, aangevuld met punten die meer tijd vragen en daarom aansluitend zullen worden uitgewerkt (onderzoeksvragen, aanverwante onderwerpen).

Preventie.

Nog beter dan rapen is voorkomen – daar zal iedereen het over eens zijn. Onze ideeën over hoe we er met elkaar voor kunnen zorgen dat er zo mijn mogelijk rotzooi op te ruimen is, zetten we even op een rijtje.

1. Ontwerp slim!

Hiermee bedoelen we dat bij het ontwerpen van een rotonde, het (her-)inrichten van een straat of een plantsoen ook nagedacht moet worden hoe vervuiling, verommeling tegen gegaan kan worden en onderhoud structureel goed geregeld. Zo kan men besluiten geen éénjarige planten op een rotonde te planten of struiken aan te poten waar zwerfvuil moeilijk uit te verwijderen is.

Ook kan men tot de conclusie komen dat het verstandiger is om bepaalde duurzame materialen voor een project te kiezen of, sterker nog, dat dat voortaan in alle gevallen te doen. Bezien of een afvalbak er logisch bij hoort is dan natuurlijk een standaardoverweging.

2. Blik vrij op groen!

Smalle straten overvol met auto’s, nauwelijks groen, elke centimeter bebouwd: het benauwt mensen, het leidt snel tot een rommelig beeld en draagt zeker niet bij aan een ervaring (en gevoelen) van ruimte, licht en lucht. Wij stellen daarom voor om ‘groen’ niet als een restpost te beschouwen, maar voortaan als gelijkwaardig aan bebouwing. Groen hoort bij de hoofdstructuur!

Ook stellen wij voor om bij nieuwbouwplannen niet met projectontwikkelaars in zee te gaan. Bij hen draait (doorgaans) alles om maximalisering van winst en niet van leefbaarheid. Alleen als het écht niet anders kan, dan alleen onder strikte condities waarbij de gemeente (de gemeenschap, wij dus met z’n allen) uiteindelijk bepaalt en meedeelt in de winst.

3. Verbeter de wereld en begin bij jezelf!

Vervuiling is voor een aanzienlijk deel een mentaliteitskwestie:

  • je laat jouw hond niet op een voetpad poepen
  • je leegt de asbak van jouw auto niet op de parkeerplaats terwijl je moet wachten op een parkeerplaats;
  • je vindt het vanzelfsprekend om rommel in de vuilnisbak te gooien en
  • je corrigeert natuurlijk jouw kind als die de snoepwikkel zo maar weggooit.

Veel aandacht moet dan ook gaan naar deze minst grijpbare maar meest essentiële factor. Dit moet indirect via preventie en het goede voorbeeld, en direct via voorlichting en campagnes.

Aanpak algemeen: beleidsvoorstellen.

1. Goed voorbeeld.

Ouders moeten hun kind vanzelfsprekend het goede voorbeeld geven, want goed voorbeeld doet nog steeds goed volgen. In zekere zin geldt dit ook voor het gemeentebestuur. Wij zijn dan ook van mening dat het gemeentebestuur zich hier heel goed bewust moet zijn en dat het met name:

  • in woord en daad laat blijken dat een schone, groene gemeente belangrijk is door bijv. hierover in gesprek te gaan met de ondernemers, winkeliers, organisaties, en burgers;
  • op gezette tijden op bezoek gaat bij goede initiatieven en daarvoor waardering laat blijken;
  • schoonmaak- en onderhoudswerkzaamheden structureel en gedegen laat uitvoeren en er voor waakt dat deze werkzaamheden niet door het instellen van het noodnummer in het gedrang komen,
  • er blijvend voor zorgt dat bij alle plannen en vergunningen integraal naar het groen- en schoonhouden van onze gemeente wordt gekeken.

Ik, u, jij: wij zijn de gemeente, wij kunnen er alles (of niets) aan doen! Veel moet (helaas), veel kan (gelukkig)!

2. Ruim slim!

Op sommige plaatsen ligt altijd rotzooi, op andere nauwelijks; op sommige dagen (periodes) ligt alles er piekfijn bij, maar op andere is de rommel nog nauwelijks te overzien. Ontdek hierin patronen, zo stellen wij voor, en ontwikkel daarop een structureel schoonhoudplan. Differentiatie naar frequentie en plaatsen waarop prullenbakken worden leeggemaakt, maakt natuurlijk van een dergelijk plan deel uit. Immers: rommel roept rommel én ‘gerommel’ op!

3. Hier ik, daar u verantwoordelijk!

Onduidelijke deling van verantwoordelijkheid is een deel van het probleem en moet wat ons betreft zo snel mogelijk uit de wereld worden geholpen. Concreet denken wij hierbij aan de volgende maatregelen:

  • Zorg dat in huur- en koopcontracten duidelijke afspraken opgenomen zijn over de eigen bijdrage aan het algemeen aanzien van de straat en wijk, zoals: de voortuin draagt bij aan het groene aanzien van de straat en dient dus als zodanig gehandhaafd te blijven. (verg. bijv. de verplichtingen aangaande de centrale antenne-inrichting die opgenomen zijn in koopcontracten). Uiteraard dienen de voorwaarden hiertoe wel aanwezig te zijn, bijv. voldoende parkeerplaatsen.
  • Regel via de bouwvergunning ook de verplichting ten aanzien van het onderhoud van de directe omgeving.
  • Maak winkeliers mede verantwoordelijk voor het schoonhouden van hun directe omgeving (verg. de verplichtingen die aan de ambulante handel worden gesteld).
  • Meer in het algemeen: maak per wijk/buurt inzichtelijk wie waar voor het schoonhouden zorg draagt.

4. Mijn eigen wijk.

Een niet te onderschatten motiverende factor voor elke medewerker is te weten dat iets jouw eigen zaak, jouw eigen toko is. Iets waar jij verantwoordelijk voor bent, iets dat je kunt overzien en waar je zelf grip op hebt. Daarom stellen wij voor om per wijk/buurt een onderhoudspersoon aan te stellen, die met naam en gezicht bekend is in de betreffende wijk en die goede relaties onderhoudt met de bewoners en buurtverenigingen (verg. de buurtconciërges van de woningbouwvereniging). Hier zouden uitkeringsgerechtigden op respectvolle wijze (vrijwillig, met beloning en perspectief) een rol toebedacht kunnen worden.

5. Wij zullen handhaven!

Nu eens wel, dan weer niet – dat werkt niet! Voor ons is naast het goed regelen van allerlei preventieve en voorwaardelijke zaken, het consequent handhaven belangrijk. In dit verband denken wij aan het aanzienlijk vergroten van de pakkans bij vervuiling, het streng beboeten van het niet tijdig verwijderen van reclameborden aan lantaarnpalen, het niet toestaan van (vaste) reclameborden langs openbare wegen en het niet verlenen van goedkeuring aan horizon vervuilende bouwsels.

6. Over de grens heen.

Verrommeling in het klein (‘gooi het er maar neer’), verrommeling in het groot (‘ook wij ons eigen bedrijventerrein’) – de zorg voor schoon en groen houdt voor ons niet op bij de gemeentegrens. Juist op dit gebied staan wij intensieve samenwerking met buurgemeentes voor. Hierbij moet met name worden gedacht aan het beleid op het gebied van de afvalinzameling en -verwerking, van ruimtelijke indeling (planologie), milieu, natuur en recreatie. Ook moet over de gemeentegrens worden gegaan en niet gelaten achterover worden geleund als knellende zaken niet kunnen worden aangepakt omdat deze onder de verantwoordelijkheid van provincie of rijk vallen. Actief werk maken van beïnvloeding, samen met zo veel mogelijk partners, is dan geboden.

Aanpak specifiek: voorstellen voor directe aanpak

Gedeeltelijk ter invulling en gedeeltelijk ter aanvulling op de voorgestelde preventieve maatregelen en de algemene aanpak, nu enkele zaken die wat ons betreft direct al aangepakt kunnen worden. We vermelden ze in willekeurige volgorde en zonder nadere toelichting, want spreken voor zich:

  1. Vergroot de mogelijkheid van de milieustraat door de openingstijden te verruimen en door elk gezin een gratis 10-opruimdagen-kaart aan te bieden. (De extra kosten hiervan worden voor een deel terug verdiend door vermindering van de kosten die illegale dumpingen met zich meebrengen.)
  2. Beloon organisaties als het IVN voor elk uitgevoerd project op een school.
  3. 3. Plaats prullenbakken bij de glascontainers.
  4. Faciliteer personen en organisaties die vrijwillig zorg dragen voor het schoonhouden van een bepaald gebied (handschoenen, vuilniszakken, zorg in samenspraak voor afvoer van het verzameld vuil).
  5. Niet één maar twee keer per jaar een schoonmaakactie en stort de vergoeding niet automatisch op de rekening van deelnemende organisaties, maar overhandig deze zo veel mogelijk met een enthousiasmerend praatje-en-een-plaatje.
  6. Knap nu eindelijk eens het trimbos op!
  7. Stel regelmatig via bijv. de pers, gemeentegids en RTV6 de milieuwachter voor en verduidelijk het belang van zijn werk voor ons allemaal.
  8. Zorg dat goede voorbeelden regelmatig onder de aandacht worden gebracht.

Hoe verder: bespreking, draagvlak en vervolg.

De auteurs stellen voor om achtereenvolgens de volgende stappen te zetten:

  1. deze notitie als een concept te beschouwen en met elkaar te bespreken op de ledenvergadering van mei;
  2. op basis hiervan de auteurs te belasten met het opstellen van de definitieve versie op basis van de discussie;
  3. het bestuur samen met de fractie en de wethouder te belasten met het draagvlak creëren binnen gemeenteraad en gemeentebestuur voor de inhoud van de notitie, bij voorkeur in relatie tot het gemeentelijk plan dat in de maak is;
  4. werkgroepjes te belasten met de onderzoeksvragen en de aanverwante zaken (zie hierna);
  5. de werkgroepjes verslag laten doen van hun bevindingen in uiterlijk de laatste ledenvergadering van het kalenderjaar, op basis waarvan verdere aanbevelingen worden geformuleerd;
  6. als politieke beweging een blijvende taak zien in het actief draagvlak creëren in de samenleving voor onze ideeën.

Nader onderzoek

Omdat heel veel zaken voor Akkoord ’94 al duidelijk zijn, geen nader onderzoek en zeker geen uitstel behoeven, zijn deze hierboven geschetst. Nu volgen enkele onderzoeksvragen die voor verdere uitwerking en evt. aanvulling beantwoording behoeven:

  1. Hoe wordt het vuil in andere (buur-)gemeentes opgehaald en is de milieustraat geregeld (openingstijden, kosten, werkwijze)?
  2. Zijn er in den lande regelingen die een goed benutten van voortuintjes bevorderen?
  3. Kan het weggooien van rotzooi worden beboet? op welke wijze het meest zinvol?
  4. Kan via het vergunningenstelsel eisen worden gesteld aan het groen- en schoonhouden? Op welke wijzen?
  5. Kan er meer gescheiden worden ingezameld, m.n. aparte inzameling van blikjes en plastic flessen?
  6. Hoe zijn de verantwoordelijkheden van rijk, provincie en gemeente in deze geregeld?

Aanverwante zaken

Akkoord ’94 wil het niet laten bij hetgeen in deze notitie is aangegeven en neemt zich een vervolg voor:

  1. nog dit jaar (2007) zal zij een uitgewerkt voorstel worden gepresenteerd over hoe meer recreatieve natuurbeleving in onze gemeente kunnen worden gerealiseerd (een ‘ommetje maken’);
  2. in de eerste helft 2008 zal zij haar ideeën ter bevordering van alternatieve energiebronnen (wind, zon, aarde) presenteren.

Druten, 20 april 2007
Cees, Dini, Theo en Bert

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>